الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

433

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

مكارم الاخلاق گاهى از مجموع پدرش و گاهى از مجموع فى الآداب و يا از كتاب الآداب او نقل مىكند . ممكن است مراد وى از الآداب همان كتاب الآداب الدينية للخزانة المعينية باشد كه پيش از اين ياد شد . از تأليفات ديگر او الوافى فى تفسير القرآن است ؛ اين كتاب را يكى از فضلا در كتاب خود به وى نسبت داده است و مىپندارم اين كتاب همان كتاب الكاف الشاف من كتاب الكشّاف باشد كه پيش از اين ياد شده است . همان فاضل در كتاب خود شرح المواليد را از تأليفات وى شمرده و ظاهرا كتاب مزبور ، همان تاج المواليد است كه پيش از اين بدان اشاره شده است و شرح المواليد تصحيف تاج المواليد مىباشد . از كتابهايى كه به دو منسوب مىباشد كتاب العمدة فى الفرائض و النوافل است كه به پارسى تأليف شده است و من نسخه‌اى از آن را در طسوج تبريز ديده‌ام ؛ ليكن در اصل كتاب تصريح نشده است كه كتاب مزبور از تأليفات طبرسى بوده باشد . و از كتابهاى منسوب به وى كتاب اسرار الائمه است . گاهى هم از آن به كتاب اسرار الامامة تعبير نموده‌اند ، چنانچه سيد حسين مجتهد در رسالهء اللمعة كه پيش از اين نام برده شده مىنويسد : ثقةالاسلام امين المذهب ، طبرسى در اسرار الامامة چنين گفته است . . . . مؤلف گويد : نسخه‌اى از اسرار الامامة طبرسى كه منسوب به وى بوده و كتاب بزرگى است در نزد من موجود مىباشد . اين كتاب از شيخ حسن بن على طبرسى است « * » . و نسخهء مختصر ديگرى هم به همين نام موجود است كه گمان ندارم از تأليفات طبرسى بشمار بيايد بلكه از تأليفات يكى از علماى متأخر از طبرسى خواهد بود . بديهى است امير سيد حسين مجتهد مذكور در رسالهء دفع المناواة عن التفضيل و المساوات از كتاب مزبور گاهى به‌عنوان كتاب اسرار الامامة و گاهى به نام اسرار الائمه و زمانى به‌عنوان اسرار الاسرار ياد كرده و گاهى هم طبرسى را مؤلف آن كتاب معرفى نموده

--> ( * ) چنانچه مؤلف اشاره مىكند معظم‌له مؤلف كامل بهائى و تحفة الابرار و كتابهاى ديگر است كه معاصر با خواجه نصير طوسى ( ره ) بوده است - م .